TỪ HỢP NHẤT ĐẾN HỢP LỰC

Tác giả: Trần Đình Cẩn

Công bố và trao quyết định bổ nhiệm tổ trưởng, phó tổ trưởng tổ chuyên môn, văn phòng Trường Tiểu học Phù Đổng tại Hội nghị viên chức, người lao động năm học 2026–2027.

Từ một cuộc sáp nhập hành chính đến một hành trình xây dựng một mái trường mới là một khoảng cách không thể đo bằng những con số. Điều quan trọng nhất không chỉ là cộng lại số lớp, số giáo viên, số học sinh hay cơ sở vật chất của các đơn vị trước đây, mà là làm sao tạo được một tổ chức thống nhất về tư tưởng, đồng thuận trong hành động, trong sáng về đạo đức công vụ, khoa học trong tổ chức và đủ năng lực để dẫn dắt nhà trường phát triển. Với Trường Tiểu học Phù Đổng, năm học 2026-2027 mở ra một chặng đường như thế: từ hợp nhất về tổ chức đến hợp lực về con người, từ ổn định bộ máy đến đổi mới quản trị, từ xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh đến xây dựng một trường học chất lượng cao, lấy học sinh làm trung tâm và lấy chất lượng đội ngũ làm nền tảng.

1. Khi xây dựng Đảng bắt đầu từ những việc rất cụ thể của một mái trường

Xây dựng Đảng không phải là câu chuyện xa rời đời sống, mà phải được nhìn thấy trong chất lượng lãnh đạo, trong kỷ cương của tổ chức, trong tinh thần nêu gương của cán bộ, trong sự đồng thuận của đội ngũ và trong kết quả phục vụ Nhân dân.

Ở một trường tiểu học, “đưa nghị quyết vào cuộc sống” có thể bắt đầu từ những việc tưởng như rất bình thường: một cuộc họp chi bộ đi thẳng vào những vấn đề cần giải quyết; một quyết định về phân công nhiệm vụ dựa trên năng lực và vị trí việc làm; một quy trình công khai, minh bạch trong quản lý tài chính, tài sản; một cuộc kiểm tra nội bộ giúp đồng nghiệp nhận ra hạn chế để khắc phục; một buổi sinh hoạt chuyên môn thực chất; một cán bộ quản lý dám nhận trách nhiệm; một giáo viên tận tâm với học sinh; một ý kiến của viên chức được lắng nghe và phản hồi.

Sau sáp nhập, Trường Tiểu học Phù Đổng trở thành một tổ chức giáo dục có quy mô lớn với 66 lớp/2120 học sinh, gồm 13 lớp 1, 13 lớp 2, 14 lớp 3, 12 lớp 4 và 14 lớp 5; tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên 122 người. Bộ máy lãnh đạo gồm 1 hiệu trưởng và 3 phó hiệu trưởng; nhà trường tổ chức các tổ chuyên môn theo từng khối lớp và tổ Tiếng Anh, đồng thời tiếp nhận và tổ chức hoạt động tại 1 điểm trường chính và 2 phân hiệu. Những con số ấy cho thấy quy mô mới, nhưng phía sau những con số là một bài toán lớn hơn: làm thế nào để nhiều con người, nhiều truyền thống, nhiều cách làm từ các đơn vị trước sáp nhập cùng hướng về một mục tiêu chung.

Sáp nhập vì thế không chỉ là phép cộng cơ học. Đó là quá trình thống nhất nhận thức, thống nhất hành động và xây dựng một văn hóa tổ chức mới.

2. Thống nhất từ tư tưởng: nền móng của một tổ chức sau sáp nhập

Trong bất kỳ tổ chức nào, nhất là một tổ chức giáo dục có quy mô lớn, sự thống nhất về tư tưởng có ý nghĩa quyết định đối với sự thống nhất trong hành động. Sau sáp nhập, nếu chỉ sắp xếp lại phòng học, bàn ghế, hồ sơ, con dấu và nhiệm vụ thì mới giải quyết được phần “hình”. Phần “gốc” là làm cho cán bộ, đảng viên, viên chức và người lao động cùng hiểu vì sao phải thay đổi, thay đổi để làm gì và mỗi người sẽ đóng góp như thế nào.

Từ yêu cầu của công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn mới, nhà trường xác định trước hết phải làm tốt công tác chính trị, tư tưởng; coi việc học tập, quán triệt nghị quyết không dừng ở việc “học để biết”, mà phải chuyển thành “biết để làm, làm có kiểm chứng và làm có kết quả”. Các nghị quyết, chủ trương của Đảng, của Thành phố, của Đảng ủy xã và của cấp ủy được cụ thể hóa thành kế hoạch năm học, nhiệm vụ của chi bộ, nhiệm vụ của từng bộ phận, tổ chuyên môn và từng cá nhân.

Một cách làm được đặt ra là mỗi chủ trương lớn đều phải trả lời được ba câu hỏi: nhà trường cần làm gì; ai chịu trách nhiệm; kết quả được kiểm chứng bằng cách nào. Cách làm ấy giúp nghị quyết đi vào công việc hằng ngày, đồng thời tạo ra cơ sở để kiểm tra, giám sát và đánh giá.

Trong sinh hoạt chi bộ, vấn đề được quan tâm không chỉ là triển khai văn bản, mà là nhận diện những điểm nghẽn của nhà trường: chất lượng đội ngũ chưa đồng đều, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, quản trị nhiều phân hiệu, chuyển đổi số, kỷ luật hành chính, công tác phối hợp giữa các bộ phận, chất lượng giáo dục và sự hài lòng của phụ huynh, học sinh. Khi chi bộ bàn đúng việc, nghị quyết của chi bộ sẽ có địa chỉ cụ thể trong đời sống nhà trường.

Đây cũng chính là cách gắn xây dựng Đảng với xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở: cấp ủy lãnh đạo, chính quyền nhà trường tổ chức thực hiện, các tổ chức chính trị phối hợp vận động, đội ngũ viên chức tham gia giám sát và đóng góp, phụ huynh đồng hành, học sinh là trung tâm của mọi quyết định giáo dục.

3. Cán bộ là then chốt: từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”

Một tổ chức mới muốn vận hành thông suốt phải có đội ngũ cán bộ phù hợp. Công tác cán bộ cần được đổi mới mạnh mẽ, xây dựng đội ngũ có đức, có tài, tự đổi mới và ngang tầm nhiệm vụ; đồng thời tăng cường chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo.

Từ thực tiễn Trường Tiểu học Phù Đổng, bài toán cán bộ không chỉ là “đủ người”, mà là đúng người, đúng việc, rõ trách nhiệm và có khả năng dẫn dắt đổi mới.

Sau sáp nhập, mỗi cán bộ quản lý phải chuyển từ tư duy quản lý một đơn vị quen thuộc sang tư duy quản trị một hệ thống lớn hơn. Hiệu trưởng không thể làm thay tất cả; phó hiệu trưởng không chỉ là người xử lý công việc được giao; tổ trưởng chuyên môn không chỉ là người truyền đạt văn bản; giáo viên không chỉ là người thực hiện thời khóa biểu. Mỗi vị trí phải trở thành một mắt xích chịu trách nhiệm về chất lượng.

Nhà trường định hướng xây dựng “bản đồ năng lực” cho đội ngũ: xác định năng lực hiện có, khoảng trống năng lực và kế hoạch bồi dưỡng cho từng nhóm cán bộ, giáo viên, nhân viên. Đánh giá cán bộ, giáo viên từng bước chuyển từ nặng về hồ sơ sang dựa trên kết quả công việc, mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lượng chuyên môn, tinh thần phối hợp, trách nhiệm phục vụ học sinh và khả năng đổi mới.

Đặc biệt, người đứng đầu phải nêu gương trước. Nêu gương không chỉ là nói đúng mà còn là làm đúng; không chỉ yêu cầu người khác kỷ luật mà bản thân phải tuân thủ kỷ luật; không chỉ yêu cầu tiết kiệm mà phải chống lãng phí từ những việc nhỏ nhất; không chỉ yêu cầu chuyển đổi số mà chính người quản lý phải sử dụng dữ liệu để điều hành.

Đó là một cách cụ thể hóa yêu cầu xây dựng văn hóa Đảng: cán bộ, đảng viên phải tiên phong, gương mẫu, liêm chính, kỷ luật, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

4. Xây dựng “văn hóa Phù Đổng”: lấy đạo đức công vụ làm nền tảng

Một trường học chất lượng cao trước hết phải là một trường học có văn hóa. Không thể có chất lượng bền vững nếu đội ngũ thiếu tinh thần trách nhiệm; không thể có đổi mới nếu sợ trách nhiệm; không thể có đoàn kết nếu thiếu công bằng và minh bạch.

Sau sáp nhập, nhà trường xác định xây dựng “văn hóa Phù Đổng” không phải bằng những khẩu hiệu lớn, mà bằng các chuẩn mực ứng xử và hành động cụ thể: tôn trọng đồng nghiệp; tận tâm với học sinh; công khai, minh bạch trong công việc; nói đi đôi với làm; lấy hiệu quả công việc làm thước đo; không đùn đẩy trách nhiệm; sử dụng tiết kiệm tài sản công; giữ gìn uy tín nhà giáo; chủ động phối hợp để giải quyết công việc.

Trong môi trường giáo dục, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cần được bắt đầu từ quản trị hằng ngày. Công khai các quy định, quy trình, nguồn lực; kiểm soát việc sử dụng ngân sách và tài sản; phân định rõ trách nhiệm trong mua sắm, sửa chữa, quản lý thiết bị; tăng cường tự kiểm tra; phát hiện sớm những nguy cơ lãng phí; xử lý công việc theo quy trình và thẩm quyền. Mục tiêu không phải tạo ra tâm lý kiểm soát nặng nề, mà xây dựng một cơ chế trong đó người làm đúng được bảo vệ, người làm sai phải chịu trách nhiệm và mọi quyết định vì lợi ích chung của nhà trường, học sinh.

Cùng với đó là phát huy dân chủ cơ sở. Một nhà trường sau sáp nhập muốn đoàn kết phải tạo được không gian để cán bộ, giáo viên, nhân viên nói lên ý kiến, đề xuất sáng kiến và phản biện những bất cập. Dân chủ không đồng nghĩa với buông lỏng kỷ luật; dân chủ phải đi cùng trách nhiệm, kỷ cương và nguyên tắc.

5. Kiểm tra, giám sát để phòng ngừa, không phải để tìm lỗi

Đổi mới kiểm tra, giám sát theo hướng hệ thống, đồng bộ, liên thông, dựa trên dữ liệu; chú trọng tự kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng và phát huy vai trò của chi bộ là yêu cầu thiết thực.

Đối với Trường Tiểu học Phù Đổng, đây là yêu cầu rất thiết thực trong bối cảnh quy mô tăng lên và có nhiều phân hiệu. Nếu quản lý bằng kinh nghiệm và cảm nhận, người đứng đầu khó có thể nắm đầy đủ tình hình. Vì vậy, nhà trường định hướng xây dựng hệ thống kiểm tra nội bộ dựa trên dữ liệu.

Mỗi lĩnh vực quan trọng có các chỉ số theo dõi: tiến độ thực hiện chương trình; kết quả kiểm tra định kỳ; chất lượng học sinh; dự giờ; sinh hoạt chuyên môn; tiến độ công việc; quản lý tài sản; công tác thư viện, y tế học đường, giáo vụ, Tổng phụ trách Đội,…; thực hiện nhiệm vụ tại các phân hiệu. Dữ liệu không nhằm biến giáo dục thành những con số khô cứng, mà giúp người quản lý nhìn thấy nơi nào đang tốt, nơi nào có nguy cơ, nơi nào cần hỗ trợ.

Từ đó, kiểm tra chuyển dần từ “bắt lỗi” sang “phòng ngừa rủi ro, hỗ trợ khắc phục và nâng cao chất lượng”. Sau kiểm tra phải có kết luận rõ, trách nhiệm rõ, thời hạn khắc phục rõ và kiểm tra lại khi cần thiết. Đây chính là cách gắn kiểm tra, giám sát với xây dựng tổ chức trong sạch, kỷ cương.

6. Chuyển đổi số: đột phá để đổi mới phương thức lãnh đạo và quản trị

Định hướng đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo nhấn mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và hiện đại hóa hạ tầng phục vụ quản trị. Đối với giáo dục, đây không chỉ là ứng dụng một vài phần mềm, mà là thay đổi phương thức quản trị.

Trường Tiểu học Phù Đổng định hướng xây dựng mô hình “Văn phòng Hiệu trưởng thông minh”, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ lãnh đạo, điều hành, chuyên môn, tri thức và sáng tạo. Dashboard quản trị nhà trường sẽ giúp người đứng đầu theo dõi những chỉ số cốt lõi; hồ sơ công việc được số hóa; lịch công tác, nhiệm vụ, tiến độ được theo dõi; dữ liệu chuyên môn được liên kết; các báo cáo định kỳ được chuẩn hóa.

AI được tiếp cận như một công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của người quản lý và giáo viên. AI có thể giúp tổng hợp dữ liệu, gợi ý phương án, hỗ trợ soạn thảo, phân tích thông tin; nhưng quyết định cuối cùng vẫn phải thuộc về con người, dựa trên pháp luật, đạo đức nghề nghiệp, thực tiễn nhà trường và lợi ích của học sinh.

Nếu làm đúng, chuyển đổi số sẽ tạo ra một thay đổi quan trọng: từ quản lý dựa trên hồ sơ sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ phản ứng khi có vấn đề sang dự báo và phòng ngừa; từ điều hành theo kinh nghiệm cá nhân sang điều hành theo quy trình và bằng chứng.

7. Từ sáu định hướng trọng tâm đến một chiến lược phát triển trường chất lượng cao

Những định hướng về xây dựng Đảng có thể được vận dụng trực tiếp vào chiến lược phát triển Trường Tiểu học Phù Đổng: đưa nghị quyết vào cuộc sống; xây dựng tổ chức và cán bộ; tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng và dân vận; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng cường kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng văn hóa Đảng.

Từ đó, nhà trường xác định tầm nhìn đến năm 2035: Trường Tiểu học Phù Đổng trở thành trường chất lượng cao, có quản trị hiện đại, đội ngũ chuyên nghiệp, môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc, sáng tạo; chất lượng giáo dục được kiểm chứng bằng kết quả thực chất và sự tiến bộ của từng học sinh.

Để đi tới mục tiêu ấy, chiến lược được tổ chức theo ba giai đoạn.

Giai đoạn 2026-2027 là “ổn định và chuẩn hóa”: hoàn thiện tổ chức sau sáp nhập; thống nhất quy chế, quy trình, văn hóa làm việc; rà soát đội ngũ; chuẩn hóa dữ liệu; củng cố chất lượng dạy học; xây dựng hệ thống KPI quản trị phù hợp; bảo đảm các phân hiệu vận hành đồng bộ.

Giai đoạn 2028-2030 là “đổi mới và nâng chất”: phát triển đội ngũ chuyên sâu; mở rộng các mô hình dạy học tích cực; tăng cường ngoại ngữ, công nghệ, STEM/STEAM phù hợp; đẩy mạnh nghiên cứu bài học và sinh hoạt chuyên môn theo hướng phát triển năng lực; hình thành các tổ/nhóm chuyên môn có khả năng dẫn dắt đổi mới; xây dựng hệ thống dữ liệu quản trị và học tập ngày càng hoàn chỉnh.

Giai đoạn 2031-2035 là “khẳng định chất lượng”: hoàn thiện mô hình trường học thông minh; xây dựng thương hiệu giáo dục của Trường Phù Đổng; phát triển các chương trình giáo dục có bản sắc; tăng cường liên kết, chia sẻ chuyên môn; đánh giá chất lượng dựa trên chuẩn, dữ liệu và kết quả thực chất; phấn đấu trở thành một trường chất lượng cao có uy tín trong khu vực.

8. Ba đột phá cho một hành trình mười năm

Để chiến lược không dừng ở khẩu hiệu, nhà trường lựa chọn ba đột phá.

Đột phá thứ nhất là phát triển đội ngũ. Mọi đổi mới cuối cùng đều quay về con người. Nhà trường tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý có năng lực quản trị hiện đại; giáo viên giỏi chuyên môn, có năng lực số, năng lực ngoại ngữ và tinh thần tự học; nhân viên chuyên nghiệp, trách nhiệm.

Đột phá thứ hai là chuyển đổi số và quản trị dữ liệu. Xây dựng “AI Hiệu trưởng” và “Văn phòng Hiệu trưởng thông minh” theo hướng phục vụ con người, giảm giấy tờ, giảm thời gian hành chính, tăng chất lượng phân tích và ra quyết định; đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu, kỷ luật thông tin và trách nhiệm sử dụng công nghệ.

Đột phá thứ ba là chất lượng giáo dục và văn hóa nhà trường. Lấy sự tiến bộ của học sinh làm trung tâm; coi môi trường an toàn, hạnh phúc, kỷ cương, nhân ái là nền tảng; kết nối nhà trường - gia đình - xã hội; xây dựng mỗi giáo viên trở thành một người truyền cảm hứng và mỗi tổ chuyên môn trở thành một cộng đồng học tập.

Ba đột phá ấy cũng là sự vận dụng ở cấp cơ sở tinh thần của các đột phá chiến lược: hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển hạ tầng, trong đó có hạ tầng số.

9. Xây dựng Đảng để xây dựng con người, xây dựng nhà trường và phục vụ Nhân dân

Có một thước đo rất giản dị để nhìn vào hiệu quả xây dựng Đảng trong một trường học: cán bộ có trách nhiệm hơn không; giáo viên có tiến bộ hơn không; tổ chức có kỷ cương hơn không; công việc có minh bạch hơn không; học sinh có được hưởng lợi từ những thay đổi ấy không. Nếu câu trả lời là có, thì xây dựng Đảng đã thật sự đi vào cuộc sống.

Ở Trường Tiểu học Phù Đổng, sau sáp nhập, hành trình ấy mới bắt đầu. Những thành quả hôm nay mới là bước đầu của một quá trình dài. Mục tiêu trở thành trường chất lượng cao vào năm 2035 không thể hoàn thành bằng một quyết định hành chính, một vài công trình hay một hệ thống phần mềm. Nó cần một tổ chức đảng vững mạnh, một đội ngũ cán bộ gương mẫu, một tập thể đoàn kết, một cơ chế quản trị minh bạch, một nền văn hóa trách nhiệm và một chiến lược phát triển kiên trì trong nhiều năm.

Từ một mái trường mới, điều cần xây dựng trước hết là một niềm tin mới: tin vào tổ chức, tin vào đội ngũ, tin vào sức mạnh của đoàn kết và tin rằng mỗi cán bộ, đảng viên, giáo viên, nhân viên đều có thể đóng góp một phần vào tương lai của nhà trường.

Từ “hợp nhất” đến “hợp lực”, từ “ổn định” đến “đổi mới”, từ “quản lý” đến “kiến tạo”, Trường Tiểu học Phù Đổng đang đứng trước một cơ hội lớn để biến những yêu cầu của công tác xây dựng Đảng thành động lực phát triển nhà trường. Và ở nơi bắt đầu bằng những việc rất cụ thể ấy, nghị quyết không còn nằm trên giấy; nghị quyết trở thành cách nghĩ, cách làm, văn hóa ứng xử và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Đó cũng là con đường để một tổ chức cơ sở đảng thực hiện tốt vai trò lãnh đạo; để một ngôi trường thực hiện trọn vẹn sứ mệnh giáo dục; và để mỗi thế hệ học sinh Phù Đổng được học tập trong một môi trường ngày càng hiện đại, nhân văn, kỷ cương và giàu khát vọng vươn lên./.